Türkiye'de tarladan market rafına ulaşana kadar katlanan sebze ve meyve fiyatlarına karşı yeni bir adım atılıyor. AK Parti'nin üzerinde çalıştığı Hal Yasası taslağıyla aracı zincirinin kısaltılması, üreticinin kazancının korunması ve vatandaşın gıdaya daha uygun fiyatlarla ulaşması hedefleniyor.

Komisyonculara yeni sınırlamalar

Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının katkılarıyla hazırlanan 9 maddelik taslakta, hal içindeki ürün satışlarına önemli sınırlamalar getiriliyor.

Komisyoncuların birbirlerine, tacirlerin kendi aralarında ve aracı kuruluşların birbirlerine hal içerisinde ürün satmasının engellenmesi planlanıyor. Böylece aynı ürünün tüketiciye ulaşmadan defalarca el değiştirmesinin önüne geçilmek isteniyor.

Üretici birliklerine ise ürünlerini aracı kullanmadan doğrudan hallere ulaştırma imkânı tanınması öngörülüyor.

Fahiş komisyon alanlara hapis gündemde

Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri cezai yaptırımların ağırlaştırılması.

Normalin üzerinde komisyon alarak fiyat artışına yol açan aracılar için hapis cezası öngörülüyor. Satış ve fiyat şeffaflığı kurallarını ihlal edenlere de idari para cezasının yanı sıra hapis yaptırımı uygulanması değerlendiriliyor.

Market raflarında yerli ürün dönemi

Yeni düzenleme, Türkiye'de üretilen tarım ürünlerinin marketlerde daha fazla yer bulmasını da amaçlıyor.

Yerli ürün satan marketlere vergi avantajları sağlanması, zincir market raflarında yerli ürünlere belirli oranda yer ayrılması ve tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması gündemde.

Tarladan sofraya dijital denetim

Ürünlerin üretim noktasından satış rafına kadar dijital sistemle izlenmesi planlanıyor. Bu sayede kayıt dışı ticaretin azaltılması, stok hareketlerinin denetlenmesi ve olağan dışı fiyat artışlarının daha kolay tespit edilmesi hedefleniyor.

Yeni yasa fiyatları gerçekten düşürecek mi

Düzenlemenin yıl sonunda Meclise sunulması bekleniyor. Ancak aracı sayısının azaltılması tek başına fiyatların düşeceği anlamına gelmiyor. Nakliye, depolama, enerji ve diğer işletme maliyetleri de raf fiyatlarını etkiliyor.

Yeni sistemin başarısı, üreticinin emeğinin karşılığını alırken tüketicinin de fiyat avantajını hissedebilmesine bağlı olacak.

Önemli ayrıntı: Düzenleme henüz yasalaşmadı. Açıklanan hükümler taslak aşamasında bulunuyor ve Meclis sürecinde değişebilecek.