Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun, 14 Kasım’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Türkiye Büyük Millet Meclisinin kabul ettiği kanun, yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Üç ülke adına 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan anlaşma, ortak savunma girişimlerinin ve askerî iş birliğinin hangi esaslarla yürütüleceğini düzenliyor.

Üç ülke ortak savunma için imza attı

Anlaşmayı Türkiye adına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan adına Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Pakistan adına ise Başbakan Şahbaz Şerif imzaladı. On altı maddelik metin, taraflardan birine dışarıdan yapılacak silahlı saldırının üç ülkeye yönelmiş sayılmasını öngörüyor. Böyle bir durumda diğer tarafların, saldırıya uğrayan ülkeye askerî imkânlar da dâhil olmak üzere yardım etmesi öngörülüyor. Anlaşmanın dayanağı olarak Birleşmiş Milletler Şartı’nda düzenlenen meşru müdafaa hakkı gösteriliyor.

Savunma iş birliği için komite öngörülüyor

Metin, tarafların güvenliğini etkileyen gelişmeler karşısında ortak istişare yürütmesine de çerçeve çiziyor. Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer alacağı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin anlaşmanın uygulanmasını izlemesi öngörülüyor. Askerî eğitim, ortak tatbikatlar, savunma sanayisi projeleri ve teknoloji paylaşımı da düzenlenen alanlar arasında bulunuyor. Anlaşma, tarafların Birleşmiş Milletler Şartı ve diğer uluslararası anlaşmalardan doğan mevcut yükümlülüklerinin korunmasını esas alıyor.

Anlaşmanın yürürlük süreci üç ülkeyi kapsıyor

Resmî Gazete’de yayımlanan kanun, Türkiye’de anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan iç hukuk adımını tamamladı. Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek. Anlaşmanın uluslararası düzeyde yürürlüğe girmesi ise üç ülkenin kendi onay süreçlerini tamamlamasına ve son onay belgesinin ilgili komitenin sekretaryasına teslim edilmesine bağlı. Uluslararası yürürlük tarihi, söz konusu belgelerin üç tarafça verilmesi ve son belgenin teslim edilmesiyle kesinleşecek. Metne göre anlaşma yürürlüğe girdikten sonra ilk on yıl boyunca taraflar çekilemeyecek. Bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülkenin en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunması gerekecek.