CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, 6 Kasım akşamı katıldığı canlı yayında, seçimlerin yenilenmesine ilişkin bir teklif Türkiye Büyük Millet Meclisine gelirse CHP’nin destek vereceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden adaylığına imkân sağlamak amacıyla atılacak bir adıma ise karşı çıkacağını belirtti. Kılıçdaroğlu, yönetim sistemi tartışmasında güçlendirilmiş parlamenter sistemin yanında yarı başkanlık modelinin de ele alınabileceğini ifade etti.

Erken seçim çağrısında Meclis vurgusu

Kılıçdaroğlu’na, bir erken seçim önerisinin Erdoğan’ın yeniden adaylığına yol açabileceği eleştirisi hatırlatıldı. CHP Genel Başkanı, seçimlerin yenilenmesini istemekle bir adayın önünü açmak amacıyla takvim değişikliğini desteklemek arasında ayrım yaptığını anlattı. Açıklama, Meclisin önüne gelebilecek bir öneriye ilişkin siyasi tutumu ortaya koydu. Yayında, Meclise sunulmuş bir teklif metni veya üzerinde uzlaşılan bir seçim tarihi duyurulmadı.

Anayasa’nın 116. maddesi, Meclisin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesini öngörüyor. Bu yolla yenileme kararı alındığında milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimleri birlikte yapılıyor. Anayasa aynı maddede, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilirse Cumhurbaşkanının bir kez daha aday olabilmesini düzenliyor. Kılıçdaroğlu’na yöneltilen soru da Meclisin alabileceği bir karar ile adaylık arasındaki bu bağlantıya dayanıyordu.

Yönetim sistemi ve adaylık

2023 seçimleri öncesinde muhalefetin ortak metinlerinde öne çıkan güçlendirilmiş parlamenter sisteme yeniden değinen Kılıçdaroğlu, yarı başkanlık modelinin de tartışmaya açılabileceğini söyledi. Yürürlükteki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni eleştirerek Meclisin işlevinin zayıfladığını savundu. Yarı başkanlık için yetki dağılımını, geçiş takvimini veya anayasa değişikliğinin maddelerini içeren bir öneri açıklamadı.

Kılıçdaroğlu, iktidarla seçim ya da anayasa değişikliği konusunda anlaşma yaptığı yönünde Özgür Özel’in dile getirdiği iddiayı reddetti. İktidar temsilcileriyle bu konuda temas veya görüşme yürütmediğini belirtti. Kendisine yeniden cumhurbaşkanı adayı olmak isteyip istemediği sorulduğunda böyle bir düşüncesi bulunmadığını söyledi. CHP’nin adayının kim olacağı konusunda da bir isim vermedi.

Olası seçim iş birliklerine ilişkin bölümde Kılıçdaroğlu, 2023 seçimlerine giden süreçte oluşturulan Altılı Masa’yı hatırlattı. Partilerin seçim iş birliği konusunda görüşebileceğini, ancak ittifakların seçim dönemi geldiğinde konuşulması gerektiğini ifade etti. Cuma akşamı dile getirdiği yaklaşım, olası bir Meclis teklifine verilecek destek ile ileride gündeme gelebilecek adaylık ve ittifak kararlarını ayrı başlıklarda ele aldı.