Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 6 Kasım’da Ankara’da düzenlenen TÜGİAD Ankara Ekonomi Buluşması’nda yıllık kira enflasyonunun yaklaşık yüzde 66 seviyesinden ekim itibarıyla yüzde 40’ın altına gerilediğini söyledi. Karahan, bu hareketi hizmet fiyatlarındaki artışın yavaşlamasına örnek gösterdi. Açıklanan oran, kira fiyatlarının bir yıl öncesine göre artmaya devam ettiğini ancak ölçülen artış hızının önceki seviyenin altına indiğini gösteriyor.

Hizmet kalemleri farklı hızlarda ilerliyor

Karahan’ın sunumunda eğitim, ulaştırma ve haberleşme de ayrı ayrı ele alındı. Eğitim hizmetlerinde artış hızının yavaşladığını belirten Karahan, ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyonu yüzde 42,5, haberleşme hizmetlerinde ise yüzde 43 olarak aktardı. Haberleşmedeki oranın bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık 20 puan yukarıda bulunduğunu söyledi. Aynı hizmet grubu içindeki bu fark, kira göstergesindeki gerilemenin bütün hizmet fiyatlarına aynı ölçüde yansımadığını ortaya koyuyor.

Enerji fiyatlarına ilişkin değerlendirmede ise yıllık enerji enflasyonunun yüzde 51,4’e ulaştığı bilgisi paylaşıldı. Karahan, dışarıdaki enerji maliyetleri ile iç talebin fiyat görünümünü farklı yönlerden etkilediğini anlattı. Merkez Bankası Başkanı, çekirdek göstergelerde iyileşmeye işaret ederken ekimde yıllık manşet enflasyonun önceki aya yakın kaldığını belirtti. Açıklamasında enflasyonun yıllıklandırılmış ana eğilimini yüzde 23,7 olarak verdi. Son dönemin fiyat hareketlerinden hesaplanan bu gösterge ile son 12 ayın gerçekleşmelerini içeren yıllık manşet oran, farklı zaman dilimlerini ölçüyor.

Yeni kiracı ve mevcut sözleşme ayrımı

Merkez Bankasının kira piyasasına ilişkin analizlerinde mevcut kiracılar ile yeni sözleşme yapanlar ayrı göstergeler üzerinden izleniyor. Yeni Kiracı Kira Endeksi, yeni kiraya çıkacak bir konutun kira değerindeki değişimi ölçmeyi amaçlıyor. Tüketici fiyatlarına yansıyan kira kaleminde ise hanelerin ödediği kiralar esas alınıyor. Mevcut sözleşmeler farklı aylarda yenilendiği için yeni kiralamalarda görülen fiyat hareketi, ödenen kiraları izleyen endekse zaman içinde yansıyabiliyor.

Bu ayrım, aynı ayda yeni ev arayan bir kişinin karşılaştığı fiyatla sözleşmesi süren bir kiracının ödediği tutarın neden farklı seyredebildiğini de açıklıyor. Toplantıda aktarılan yıllık kira enflasyonu ülke genelinde izlenen bir fiyat göstergesi. Her sözleşmenin yenileme tutarı, bu sunumda açıklanan oran üzerinden belirlenmiyor.

Karahan, iç talebin görünümünü de değerlendirerek fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun süreceğini söyledi. Kira ve diğer hizmet kalemlerindeki değişim, bu çerçevede Merkez Bankasının fiyat gelişmelerini değerlendirirken izlediği göstergeler arasında yer alıyor.