Japonya hükümeti, Rusya’nın Japan Tobacco grubuna bağlı dört şirketi geçici yönetime alma kararını 6 Kasım’da protesto etti. Japonya Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara, Tokyo’nun Moskova’daki diplomatik kanallar üzerinden Rus tarafına itirazını ilettiğini ve kararın geri çekilmesini istediğini açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 5 Kasım tarihli kararı, dört şirketin yönetiminin Rusya merkezli bir kuruluşa verilmesini öngörüyor.

Karar dört şirkete ilişkin

Rusya’da yayımlanan 817 sayılı karar, Japan Tobacco grubunun Rusya’daki dört şirketine ilişkin geçici yönetim tedbirini kapsıyor. Yönetici olarak Rusya merkezli Industrial Assets belirlendi. Kararın konusu, listede yer alan şirketlerin yönetimi. Açıklanan işlem bir satış sözleşmesi içermiyor. Şirketlerin faaliyetleri, çalışanları ve varlıkları üzerindeki etkilerin nasıl şekilleneceği ise uygulama ayrıntılarıyla ortaya çıkacak.

Kihara, Japon yetkililerin Moskova’daki Japonya Büyükelçisiyle birlikte Rus tarafına itirazı ilettiğini belirtti. Tokyo’nun talebi, Japon şirketinin Rusya’daki faaliyetlerini etkileyen tedbirin kaldırılması. Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Ryosei Akazawa da karara ilişkin değerlendirmesinde şirketin durumunu yakından izlediklerini aktardı. Japan Tobacco ise gelişmenin faaliyetlerine etkisini değerlendirdiğini bildirdi.

Geçici yönetim mekanizması 2023’te oluşturuldu

Rusya, yabancı şirketlerle bağlantılı belirli varlıkların geçici yönetime alınmasına ilişkin bir mekanizmayı 2023’te oluşturmuştu. Japan Tobacco grubunun şirketlerine ilişkin yeni karar, o çerçevede yayımlandı. Dört işletme için yönetici belirlenmesi, şirketlerin Rusya’daki günlük kararlarının kim tarafından alınacağı bakımından önem taşıyor. Kararın açıklandığı aşamada Japonya ile Rusya arasında tedbirin kaldırılması konusunda bir anlaşma duyurulmadı.

Japan Tobacco International, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı başladıktan sonra Mart 2022’de Rusya’daki yeni yatırımlarını askıya aldığını açıklamıştı. Bu adım, şirketin daha önce ilan ettiği bir yatırım kararıydı. Kasım ayında açıklanan tedbir ise Rus makamlarının ülkedeki dört şirketin yönetimi hakkında aldığı ayrı bir karar. Böylece Japon hükümetinin diplomatik girişimi ile grubun işletmelerine yönelik değerlendirmesi iki ayrı kanaldan ilerliyor.

Gelişmenin ardından izlenecek başlıklardan biri Rus makamlarının Tokyo’nun geri çekme talebine vereceği yanıt. Diğeri ise Japan Tobacco’nun geçici yönetimin sonuçları hakkında yapacağı açıklama. Japon hükümetinin duyurusunda dört şirketin faaliyetlerini durdurduğuna veya kararın kaldırılması için bir takvim üzerinde uzlaşıldığına ilişkin bilgi yer almadı.